Chwaraewch Ran

Troseddau rhywiol

Y gyfraith bresennol yng Nghymru a Lloegr

Yng Nghymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon, yr oedran cydsynio ar gyfer rhyw rhwng dau ddyn ac ar gyfer rhyw rhwng dwy fenyw yw 16. [LINK TO AGE OF CONSENT]

Deddf Troseddau Rhywiol 2003

Cyflwynodd y Ddeddf yma drosedd newydd, sef 'gweithgarwch rhywiol mewn tŷ bach cyhoeddus'. Mae'r ddeddf yn berthnasol i weithgarwch rhywiol rhwng pobl syth a gweithgarwch rhywiol rhwng pobl lesbiaidd, hoyw, deurywiol a thraws.

Mae'r Ddeddf yn gwneud gweithgarwch rhywiol mewn lle cyhoeddus yn anghyfreithlon os yw'n digwydd yn rhywle lle mae'n debygol y bydd pobl eraill yn ei weld.

Hanes euogfarnau troseddol yn erbyn dynion hoyw a sut i'w dileu

Hyd at 1967 roedd rhyw rhefrol rhwng dynion (sodomiaeth) yn anghyfreithlon. Byddai pobl fyddai'n cael eu dal yn cael eu herlyn o dan Adran 61 Deddf Troseddau yn Erbyn y Person 1861 ac Adran 12 Deddf Troseddau Rhywiol 1956.

Roedd Deddf Troseddau Rhywiol 1967 yn dad-droseddoli gweithredoedd cyfunrywiol preifat rhwng dynion dros 21 oed yng Nghymru a Lloegr. Er nad yw gweithredoedd rhywiol rhwng menywod yn benodol wedi bod yn anghyfreithlon yng ngwledydd Prydain, digwyddodd rhai erlyniadau am 'ymosodiad anweddus' yn y gorffennol.

Arweiniodd Deddf Cyfiawnder Troseddol a'r Drefn Gyhoeddus 1994 at leihau'r oedran cydsynio ar gyfer dynion hoyw yng Nghymru a Lloegr i 18 oed, ac i 16 oed erbyn 2001.

Ym mis Mai 2004, arweiniodd Deddf Troseddau Rhywiol 2003 at ddiddymu'r troseddau rhywiol gwrth-hoyw anweddustra dybryd a sodomiaeth a gafodd eu dileu o'r llyfrau statud.

Anweddustra dybryd gyda dyn arall

Cafodd y drosedd anweddustra dybryd ei chyflwyno yn 1885. Er nad oedd diffiniad penodol o anweddustra dybryd mewn deddf, cafodd ei ddefnyddio i erlyn pobl am amrywiaeth eang o 'weithredoedd cyfunrywiol' lle nad oedd modd profi eu bod wedi cyflawni sodomiaeth. Euogfarnwyd pobl am y drosedd yn wreiddiol o dan Adran 11 Deddf Diwygio Cyfraith Trosedd 1885 ac wedyn Adran 13 Deddf Troseddau Rhywiol 1956.

Loetran gyda bwriad

Bu'r heddlu hefyd yn faleisus yn erlyn pobl am fod mewn ardal lle roedden nhw'n amau bod dynion hoyw yn cael rhyw. Yn aml iawn roedd dynion yn cael eu herlyn o dan Adran 4 Deddf Crwydradaeth 1824 am fynychu gyda bwriad (a adnabyddir yn gyffredin fel loetran gyda bwriad).

Gweithwyr milwrol

Byddai aelodau o'r lluoedd arfog a gâi eu herlyn am y troseddau uchod yn cael eu herlyn weithiau o dan ddeddfau ar wahân oedd yn ymwneud â'r lluoedd arfog.

O 1 Hydref 2012 ymlaen, mae pobl yng Nghymru a Lloegr sydd ag euogfarnau a rhybuddion am gael rhyw hoyw cydsyniol, nad yw'n anghyfreithlon erbyn hyn, yn gallu gwneud cais i'r Swyddfa Gartref i gael dileu'r troseddau hyn o'u cofnodion troseddol.

Tynnu euogfarnau hanesyddol o gofnodion

I gael rhagor o wybodaeth cysylltwch â Gwasanaeth Gwybodaeth Stonewall Cymru drwy ffonio 08000 502020 neu e-bostio cymru@stonewallcymru.org.uk