Chwaraewch Ran

Beth yw gwahaniaethu?

Gwahaniaethu uniongyrchol

Mae gwahaniaethu uniongyrchol yn cyfeirio at sefyllfaoedd lle caiff rhywun ei drin yn llai ffafriol oherwydd eu cyfeiriadedd rhywiol neu hunaniaeth rhywedd, eu cyfeiriadedd rhywiol neu hunaniaeth rhywedd tybiedig, neu gyfeiriadedd rhywiol neu hunaniaeth rhywedd rhywun maen nhw'n agos atyn nhw.

O dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 mae'n anghyfreithlon i gyflogwyr wrthod swydd, dyrchafiad neu unrhyw gyfle hyfforddi i weithiwr ar sail eu cyfeiriadedd rhywiol neu hunaniaeth rhywedd

Mae gwahaniaethu uniongyrchol hefyd yn cyfeirio at driniaeth annheg oherwydd cael eich cysylltu â rhywun sy'n lesbiaidd, hoyw, ddeurywiol neu’n traws. Gall hyn gynnwys ffrind, perthynas neu gydweithiwr. dydy cyflogwr ddim yn gallu gwrthod swydd, dyrchafiad nac unrhyw gyfle hyfforddi i weithiwr ar sail cyfeiriadedd rhywiol neu hunaniaeth rhywedd rhywun maen nhw'n ei nabod.

Gwahaniaethu anuniongyrchol

Mae gwahaniaethu anuniongyrchol yn cyfeirio at sefyllfaoedd lle mae polisi, darpariaeth, maen prawf neu arfer yn y gweithle yn achosi anfantais i bobl â chyfeiriadedd rhywiol neu hunaniaeth rhywedd penodol o gymharu â phobl eraill â chyfeiriadedd rhywiol neu hunaniaeth rhywedd gwahanol.

Dylai pob cyflogwr, dim ots faint o bobl maen nhw'n eu cyflogi, weithio i sicrhau bod eu polisïau a'u gweithdrefnau yn gynhwysol a bod yr iaith a ddefnyddir ynddynt yn adlewyrchu hyn. Er enghraifft, os oes breintiau penodol yn cael eu cynnig ar y sail bod gweithiwr yn briod, yna mae'n rhaid ymestyn hyn i'r rhai sydd mewn partneriaethau sifil.

Aflonyddu 

Mae aflonyddu yn cyfeirio at ymddygiad digroeso sy'n amharu ar urddas rhywun neu sy'n creu amgylchedd bygythiol, diraddiol, bychanol neu dramgwyddol.

Gall aflonyddu gynnwys:

  • Jôcs neu gellwair
  • Sarhau neu fygwth
  • Cyfeiriadau diangen neu ddiraddiol at gyfeiriadedd rhywiol rhywun neu eu cyfeiriadedd rhywiol tybiedig
  • Eithrio rhywun o weithgareddau neu ddigwyddiadau cymdeithasol
  • Lledaenu clecs neu sibrydion am rywun gan gynnwys dyfalu am gyfeiriadedd rhywiol rhywun neu ddatgelu eu cyfeiriadedd rhywiol
  • Gofyn cwestiynau ymwthgar

Mae'r Deddf Cydraddoldeb 2010 yn diogelu pobl rhag gwahaniaethu ac aflonyddu ar sail cyfeiriadedd rhywiol neu hunaniaeth rhywedd hyd yn oed os nad yw cyfeiriadedd rhywiol neu hunaniaeth rhywedd y person dan sylw yn hysbys, neu os yw pobl yn camdybio bod y person yn lesbiaidd, hoyw, deurywiol neu’n draws.

Erledigaeth

Mae erledigaeth yn cyfeirio at drin rhywun yn wael oherwydd eu bod wedi cwyno am brofiadau negyddol yn y gwaith.

Os gall gweithwyr ddangos eu bod yn cael eu trin yn wahanol oherwydd eu bod wedi codi achwyniad a bod eu triniaeth yn llai ffafriol o gymharu â'r ffordd mae gweithwyr eraill yn cael eu trin, byddai hyn yn cyfrif fel erledigaeth, a byddai'n anghyfreithlon. Mae angen gwneud cwynion am erledigaeth ar wahân i unrhyw achwyniadau sy'n dal heb ddod i ben. Oherwydd natur erledigaeth, mae'n gallu bod yn anodd ei herio a'i brofi. Fodd bynnag, mae dyletswydd ar gyflogwyr i edrych i mewn i gwynion a mynd i'r afael ag ymddygiad. Efallai y byddai'n well ceisio rhoi sylw i erledigaeth yn uniongyrchol neu'n anffurfiol gyda rheolwr. Os bydd hyn yn aflwyddiannus, mae'n bosibl dilyn camau achwyniad a thribiwnlys ffurfiol.

Ble alla i gael cymorth?

Mae gan y gymuned lesbiaidd, hoyw, deurywiol a thraws, a phobl sy'n ymwneud â'r gymuned honno, hawl i gael eu hamddiffyn yn y gweithle rhag gwahaniaethu, gwahaniaethu anuniongyrchol, aflonyddwch ac erledigaeth.

Cyfreithwyr New Law - Gall cynghorwyr cyfraith cyflogaeth cwmni New Law ddarparu rhagor o wybodaeth i chi os ydych chi'n teimlo eich bod wedi dioddef gwahaniaethu, naill ai yn ystod y broses gyfweld neu ers i chi ddechrau gweithio yn eich swydd. 0333 005 0301 E-bost: kathryn.barnes@new-law.co.uk.

I gael rhagor o wybodaeth cysylltwch â Gwasanaeth Gwybodaeth Stonewall Cymru drwy ffonio 08000 502020 neu e-bostio cymru@stonewallcymru.org.uk.