Chwaraewch Ran

Mamau benthyg

Beth yw mam fenthyg?

Trefniant mam fenthyg (neu 'fenthyg croth') yw'r broses o wneud trefniant gyda mam sy'n cario plentyn y bydd hi'n rhoi'r plentyn i rywun arall yn syth ar ôl ei eni ac yn rhoi'r gorau i'w statws fel rhiant.

A yw trefniant mam fenthyg yn gyfreithlon yn y Deyrnas Unedig?

Mae gwneud trefniant mam fenthyg yn gyfreithlon yn y Deyrnas Unedig, er bod y gyfraith yn gwahardd gwneud trefniadau ar sail fasnachol ac yn ei gwneud yn drosedd hysbysebu am fam fenthyg. Mae'r rheoliadau caeth yn y Deyrnas Unedig yn golygu bod teithio dramor yn gallu ymddangos fel dewis atyniadol. Fodd bynnag, mae'n bwysig bod cyplau hoyw yn sylweddoli, p'un a ydyn nhw'n beichiogi gartref neu dramor, bydd cyfraith Cymru a Lloegr ar fod yn rhieni yn berthnasol. Gall trefniadau mam fenthyg rhyngwladol fod yn gyfreithiol gymhleth, ac ni ddylid gwneud trefniadau o'r fath heb gyngor cyfreithiol gofalus.

O dan gyfraith Cymru a Lloegr, bydd y fam fenthyg yn cael ei thrin bob amser fel mam gyfreithiol plentyn adeg ei eni. Os yw'r fam fenthyg yn briod neu mewn partneriaeth sifil, bydd ei gŵr/partner sifil yn cael ei drin fel ail riant y plentyn, ac mae hyn yn rhwystro'r tad a fwriadwyd rhag cael unrhyw statws cyfreithiol pan gaiff y plentyn ei eni. Os nad yw'r fam fenthyg yn briod nac mewn partneriaeth sifil (adeg y cenhedlu), bydd y tad biolegol fel arfer yn cael ei drin fel tad cyfreithiol y plentyn.

Gwneud cais am Orchymyn Rhiant

O fewn chwe mis o ddyddiad geni'r plentyn, gall cyplau sy'n rhan o drefniant mam fenthyg wneud cais i'r llys am 'orchymyn rhiant' er mwyn cael statws rhiant. Mae gorchmynion rhiant wedi eu creu yn benodol ar gyfer sefyllfaoedd mam fenthyg a'u heffaith yw diddymu statws y fam fenthyg (a'i gŵr/partner sifil) fel rhieni, a rhoi statws rhiant llawn i'r rhai sy'n gwneud cais yn lle hynny. Pan fydd gorchymyn rhiant wedi ei roi, bydd y plentyn yn cael tystysgrif geni newydd yn enwi'r rhai a wnaeth gais fel rhieni'r plentyn.

Newidiodd y gyfraith ar 6 Ebrill 2010 sy'n golygu bod cyplau o’r un rhyw a chyplau di-briod yn gymwys i wneud cais. Bydd cyplau o’r un rhyw yn gallu gwneud cais p'un a ydyn nhw'n bartneriaid sifil ai peidio, ond rhaid iddyn nhw fod mewn perthynas; mae pobl sengl yn dal i fod yn anghymwys.

Cyngor cyfreithiol

Mae trefniadau mam fenthyg yn gyfreithiol gymhleth, ac mae'r llysoedd yn argymell yn gyson y dylai unrhyw un sy'n ystyried cychwyn trefniadau mam fenthyg gael cyngor cyfreithiol o'r cychwyn.

Canllawiau Bod yn Rhieni

Pregnant Pause: A guide for lesbians on how to get pregnant

A Guide for Gay Dads

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Gwasanaeth Gwybodaeth Stonewall Cymru drwy ffonio 08000 502020 neu drwy e-bostio cymru@stonewallcymru.org.uk