Chwaraewch Ran

Stonewall Cymru'n croesawu 'cam mawr ymlaen' i ofal iechyd traws

  • Llywodraeth Cymru’n cyhoeddi gwasanaeth hunaniaeth rhywedd i Gymru

  • Ni fydd rhaid i gleifion deithio i Lundain i gael mynediad at ofal

  • Datganiad yn dilyn ymgyrch dros ddiwygio’r system

Mae Stonewall Cymru, yr elusen cydraddoldeb i bobl lesbiaidd, hoyw, deurywiol a thraws (LHDT), wedi croesawu sefydlu gwasanaeth hunaniaeth rhywedd i oedolion yng Nghymru.

Heddiw, cyhoeddodd Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd, Llesiant a Chwaraeon, Vaughan Gething AC, newidiadau sylweddol i’r ffordd y mae Gwasanaeth Iechyd Gwladol Cymru’n gofalu am gleifion traws. Mae hyn yn cynnwys sefydlu Tîm Rhywedd Cymru fydd yn derbyn atgyfeiriadau uniongyrchol gan feddygon teulu, a rhwydwaith o feddygon teulu â diddordeb arbenigol i ddarparu gofal yn lleol ar draws y wlad. O fis Mawrth 2018, bydd y Tîm Rhywedd yn derbyn atgyfeiriadau newydd ac yn cynnig gofal i’r rheiny sydd ar restrau aros neu’n derbyn triniaeth yn Llundain.

Ar hyn o bryd, mae pobl draws yng Nghymru sy’n cael eu cyfeirio am ofal iechyd yn ymwneud â thrawsnewid trwy’r gwasanaeth iechyd yn gorfod teithio i'r Clinig Hunaniaeth Rhywedd yn Charing Cross, Llundain. Mae cleifion yn wynebu teithiau hirion, amseroedd aros sy’n aml yn fwy na’r terfyn statudol ac anawsterau o ran dod â theulu a chyfeillion cefnogol i gadw cwmni iddynt.

Trwy weithio ag ymgyrchwyr cydraddoldeb i bobl draws ledled y wlad, mae Stonewall Cymru wedi bod yn galw am sefydlu gwasanaeth hunaniaeth rhywedd i Gymru, a’r alwad hon oedd pennawd maniffesto’r mudiad ar gyfer Etholiad Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2016.

Mae’r cyhoeddiad heddiw’n dilyn sefydlu Grŵp Partneriaeth Hunaniaeth Rhywedd Cymru, gydag aelodau’n cynnwys cyrff GIG Cymru, clinigwyr a chynrychiolwyr o gymunedau traws (yn cynnwys Stonewall Cymru) oedd â’r dasg o ystyried opsiynau am ddiwygio iechyd traws yng Nghymru. Mis Hydref y llynedd, roedd y fargen gyllideb a gytunwyd rhwng Llywodraeth Cymru a Phlaid Cymru’n cynnwys £1m ar gyfer gwasanaethau hunaniaeth rhywedd a chlinigau anhwylderau bwyta.

Meddai Crash Wigley, Swyddog Polisi ac Ymgyrchoedd Stonewall Cymru: ‘Mae creu gwasanaeth hunaniaeth rhywedd i Gymru yn gam mawr ymlaen ar ôl blynyddoedd o ymgyrchu gan gymunedau traws.

Ers rhy hir, mae mynediad at ofal iechyd a chefnogaeth hanfodol a allai achub bywydau wedi cael eu gwrthod i bobl draws yng Nghymru yn ein gwlad ein hunain. Mae’r newidiadau yma’n cael gwared ar nifer o’r rhwystrau hynny, ac rydym yn croesawu’n arbennig yr ymrwymiad i ddatblygu modelau lleol o ofal, a gwaredu’r angen i gael atgyfeiriad trwy wasanaethau iechyd meddwl.

Fel cam nesaf, rydym yn gobeithio gweld datblygiad gwasanaeth hunaniaeth rhywedd i blant a phobl ifanc yng Nghymru fydd yn darparu gofal a chymorth iddyn nhw a’u teuluoedd.

Mae’n hanfodol bod pobl draws yn chwarae rhan ym mhob cam o’r broses i ddiwygio gofal iechyd traws, ac edrychwn ymlaen at barhau i weithio gyda chymunedau traws a’r gwasanaeth iechyd tuag at system sy’n sicrhau gofal o safon i bawb.’