Ein cefndir

Golwg gryno ar Stonewall Cymru a'r cyn Fforwm LHD Cymru

Arweiniodd datganoli yng Nghymru at ddatblygiad sylweddol yn newid sefyllfa pobl lesbiaidd, hoyw a deurywiol er gwell, ac at geisio darganfod atebion addas i Gymru.

Sefydlwyd Fforwm LHD Cymru yn 2002 drwy gefnogaeth a chyllido ar y cyd rhwng Cynulliad Cenedlaethol Cymru a Stonewall (UK). Yn 2003 newidiodd Pwyllgor Gwaith Fforwm LHD yr enw i Stonewall Cymru er mwyn cynyddu cefnogaeth Stonewall (UK) a chael mynediad at eu harbenigrwydd a'u hadnoddau.

Mae Deddf Llywodraeth Cymru 1998 yn gofyn bod:

y Cynulliad yn gwneud trefniadau pwrpasol i sicrhau ei fod yn gweithredu gydag ystyriaeth haeddiannol i'r egwyddor o gyfleoedd cyfartal i bawb;
y Cynulliad yn cyhoeddi adroddiad blynyddol ar ei drefniadau ar gyfer hybu cydraddoldeb a'u heffeithiolrwydd.

Er mwyn sicrhau cydymffurfiaeth y Cynulliad i'r ddyletswydd hon cefnogodd Cronfa Datblygu Prosiect Hyrwyddo Cydraddoldeb yng Nghymru y Cynulliad ddatblygiad pedair rhwydwaith ymgynghorol yng Nghymru wedi'u cynllunio i hyrwyddo cyfranogiad grwpiau ymylol yn y llywodraeth: Sefydliad Lleiafrifoedd Ethnig Cymru Gyfan, Anabledd Cymru, Clymblaid Genedlaethol Menywod Cymru a Stonewall Cymru.

Yn ogystal, sefydlwyd Pwyllgor Sefydlog ar Gyfleoedd Cyfartal sydd yn cynnwys cynrychiolaeth o dri comisiwn cydraddoldeb statudol: Comisiwn Cydraddoldeb Hiliol, y Comisiwn Anableddau a'r Comisiwn Cyfle Cyfartal ac mae hefyd yn cydnabod cydraddoldeb iaith, cyfeiriadedd rhywiol, oed, a ffydd, yn ogystal ag ynglŷn â sipswn a ffoaduriaid. Mae gan Stonewall Cymru wahoddiad sefydlog i fynychu cyfarfodydd y Pwyllgor Cyfleoedd Cyfartal fel corff ymgynghorol ar anghenion pobl LHD yng Nghymru.

Ers ei sefydlu, mae Stonewall Cymru wedi cyflawni cryn dipyn:

Cynhaliom yr arolwg cyntaf erioed o bobl lesbiaidd, hoyw a deurywiol (LHD) yng Nghymru, Eich Cyfrif Neu'ch Eithrio, gan sicrhau bod materion cydraddoldeb LHD yn gadarn ar agenda gwneuthurwyr polisi yng Nghymru. Mae'r Gweinidog dros Gyfiawnder Cymdeithasol ac Adfywio yn rhoi adroddiad blynyddol ar gynydd cwrdd ag argymhellion yr adroddiad.
Rydym wedi gweithio gyda chyflogwyr er mwyn darparu canllawiau iddynt ar sut i daclo camwahaniaethu yn y gweithle a wynebir gan bobl LHD. Hefyd cyhoeddom wybodaeth yn Gymraeg ac yn Saesneg am hawliau cyflogaeth newydd: Rheolau Cydraddoldeb Cyflogaeth (Cyfeiriadedd Rhywiol) - Canllawiau Cyflogwyr a hysbysebu y wybodaeth yma o fewn y gymuned hoyw, Camwahaniaethu yn y Gwaith - Byth Eto. Rydym yn mynychu seminarau a chynadleddau er mwyn rhoi goleuni ar faterion LHD yn y gweithle i gyflogwyr, a'u cynghori ar annog cydraddoldeb ac amrywiaeth.
Sefydlom brosiect Gwyliwch Allan er mwyn monitro'r wasg Gymreig, herio newyddiaduraeth homoffobaidd a darparu gwybodaeth gywir am fywydau pobl LHD yng Nghymru.
Mae Arweiniad Rhyw a Pherthynas y Cynulliad bellach yn mynegi y dylai athrawon fedru delio gyda materion o rywioldeb neu gyfeiriadedd rhywiol mewn ffordd onest, sensitif ac heb gamwahaniaethu. Diddymodd hyn Gymal 28 yma, i bob pwrpas, cyn iddo gael ei ddiddymu yn Lloegr.
Mae ein Rhaglen Datblygiad Cymunedol wedi gweithio gydag ystod eang o grwpiau cymunedol yn ystod yr ychydig flynyddoedd diwethaf yn cynnwys ymgynghoriad sylweddol gyda sefydliadau ac unigolion LHD ledled Cymru. Yn 2004 cwblhawyd archwiliad o grwpiau cymunedol LHD ac anghenion LHD ledled Cymru, a chynhyrchwyd Adroddiad Ninnau Hefyd!.
Rydym wedi dadlau yn gryf o safbwynt LHD yn ystod trafodaethau ynglŷn â'r darpar Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol.
Rydym wedi lansio ymgyrch Addysg i Bawb er mwyn taclo bwlio homoffobaidd yn ysgolion Cymru.

"Ni fyddai yr hyn a gyflawnwyd gennym yn ystod ein tair blynedd cyntaf wedi bod yn bosibl heb ymroddiad ac egni ein partneriaid, sydd yn cynnwys ymgyrchwyr cymunedau LHD, sefydliadau cydraddoldeb eraill a'r Llywodraeth. Diolch i'r unigolion a'r sefydliadau a weithiodd gyda ni. Edrychwn ymlaen i barhau gyda'r partneriaethau hyn dros y blynyddoedd nesaf."

Sylvia Jones & Neil Wooding
Cyd-gadeiryddion, Cyngor Stonewall Cymru 2004