Stonewall | Transitioning
Mewngofnodi
Chwaraewch Ran

Trawsnewid

Trawsnewid yw'r term sy'n cael ei ddefnyddio i ddisgrifio'r broses mae rhywun yn mynd drwyddi er mwyn byw fel rhywedd gwahanol i'r categori rhywedd y rhoddwyd nhw ynddo adeg eu geni. Bydd union ystyr trawsnewid yn wahanol o berson i berson. Fydd pob person traws ddim yn gallu nac yn dewis cael triniaeth feddygol er mwyn cefnogi'r trawsnewid, a naill ffordd neu'r llall fe ddylid eu trin yn unol â'u hunaniaeth rhywedd. Gall trawsnewid hefyd olygu dweud wrth deulu a ffrindiau, gwisgo'n wahanol a newid dogfennau swyddogol.

Beth yw ystyr 'traws'?

Mae trawsryweddol neu 'traws' yn disgrifio ystod eang o bobl y mae eu rhywedd (neu eu mynegiant rhywedd) yn wahanol mewn rhyw ffordd i'r categori rhywedd y rhoddwyd nhw ynddo adeg eu geni. Mae hyn yn cynnwys pobl sydd â hunaniaeth rhywedd sy'n groes i'r categori rhywedd y rhoddwyd nhw ynddo, a phobl nad ydyn nhw'n gweld eu hunain yn benodol wrywaidd na benywaidd, neu sy'n gweld eu hunain rywle yn y canol.

Gan ddibynnu ar yr ystod o opsiynau a'r wybodaeth oedd ar gael iddyn nhw yn ystod eu bywydau, gall pobl draws drawsnewid i fyw bywyd yn llawn yn y rhywedd sy'n cyd-fynd â'u hunaniaeth nhw. Enw'r broses gyfreithiol o drawsnewid yw ailbennu rhywedd. Mae llawer o bobl draws yn cymryd hormonau, ond nid y cyfan, ac mae rhai hefyd yn cael llawdriniaeth.

Dyn trawsryweddol yw rhywun y rhoddwyd label benywaidd arnyn nhw adeg eu geni, ond sy'n arddel hunaniaeth wrywaidd ac yn byw fel dyn; efallai y byddan nhw'n defnyddio'r term yma i ddisgrifio eu hunain, neu efallai y byddan nhw'n ei fyrhau i ddyn traws. Bydd rhai pobl yn defnyddio FTM, sef talfyriad o'r Saesneg am fenyw-i-wryw. Bydd yn well gan rai gael eu galw'n ddyn, heb amodi hynny. Mae'n well gofyn i'r unigolyn pa derm sydd orau ganddynt.

Menyw drawsryweddol yw rhywun y rhoddwyd label gwrywaidd arnyn nhw adeg eu geni, ond sy'n arddel hunaniaeth fenywaidd ac yn byw fel menyw; efallai y byddan nhw'n defnyddio'r term yma i ddisgrifio eu hunain, neu efallai y byddan nhw'n ei fyrhau i fenyw draws. Bydd rhai pobl yn defnyddio MTF, sef talfyriad o'r Saesneg am wryw-i-fenyw. Bydd yn well gan rai gael eu galw'n fenyw, heb amodi hynny. Mae'n well gofyn i'r unigolyn pa derm sydd orau ganddynt.

Pobl anneuaidd

Deuoliaeth rhywedd yw'r syniad bod pawb yn ffitio'n syml i un o ddau gategori, sef gwrywaidd a benywaidd. Defnyddir y term anneuaidd i ddisgrifio pobl nad ydyn nhw'n ffitio yn y ddeuoliaeth yma. Efallai y bydd rhywun anneuaidd yn dweud nad ydyn nhw'n wrywaidd nac yn fenywaidd, neu eu bod yn wrywaidd ac yn fenywaidd mewn ffordd, neu eu bod yn wrywaidd weithiau ac yn fenywaidd dro arall. Yn ogystal ag anneuaidd, mae'r termau mae pobl nad ydyn nhw'n ffitio o fewn deuoliaeth rhywedd yn gallu eu defnyddio er mwyn disgrifio eu hunaniaeth rhywedd yn cynnwys di-rywedd, amlrywedd neu hyblygrywedd. Weithiau bydd yn well gan bobl anneuaidd gyfeirio atyn nhw eu hunain gan ddefnyddio rhagenwau di-rywedd, er enghraifft 'nhw' yn lle 'fe' neu 'hi'.

Pobl sy'n croeswisgo

Dyma derm sy'n cael ei ddefnyddio i ddisgrifio pobl sy'n gwisgo, naill ai'n achlysurol neu'n fwy rheolaidd, mewn dillad sydd fel arfer yn cael eu cysylltu â rhywedd arall, yn ôl diffiniad normau cymdeithasol arferol. Bydd pobl yn croeswisgo naill ai'n breifat neu'n gyhoeddus am amrywiaeth o resymau, ac mae llawer o bobl yn croeswisgo heb arddel hunaniaeth draws.

Hunaniaeth rhywedd a chyfeiriadedd rhywiol

Dydy hunaniaeth rhywedd ddim yr un peth â chyfeiriadedd rhywiol, a gall pobl draws fod yn syth, yn hoyw, yn ddeurywiol, yn lesbiaidd, neu fe allen nhw ddefnyddio term arall i ddisgrifio eu cyfeiriadedd rhywiol. O'i roi yn syml, mae cyfeiriadedd rhywiol yn ymwneud â'r bobl rydych chi'n teimlo atyniad atyn nhw, tra bod hunaniaeth rhywedd yn ymwneud â'ch ymdeimlad o bwy ydych chi fel dyn, menyw neu rywedd arall.

Mae rhestr o dermau sy'n cael eu defnyddio'n gyffredin yng nghyd-destun pobl draws, gan gynnwys hunaniaethau traws gwahanol, ar gael yma.

Beth mae trawsnewid yn ei olygu?

Mae profiad pawb o drawsnewid yn wahanol, a does dim un broses benodol y bydd pobl yn ei dilyn. Mae'n broses a allai gynnwys unrhyw beth o newid y ffordd mae rhywun yn gwisgo, hyfforddiant lleisiol, newid enw a rhagenwau (fe/hi/nhw) ac mae'n bosibl y byddan nhw'n dewis cael triniaeth feddygol fel llawdriniaeth neu driniaeth hormonau. Mae trawsnewid yn aml yn effeithio nid dim ond ar ymddangosiad corfforol rhywun, ond hefyd ar eu perthnasau a'u bywyd cymdeithasol a allai newid. Mae hyn yn gallu bod yn broses heriol, ond gall hefyd roi llawer o foddhad pan fydd rhywun yn teimlo eu bod nhw'n gallu bod yn nhw eu hunain.